Selahattin Demirtaş tahliye mi olacak, serbest mi bırakılacak? AİHM’in kesinleşen kararı sonrasında gözler yeniden mahkemeye çevrildi. HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin “özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali” kararı vermesi, tahliye ihtimalini gündeme getirdi. Peki, Selahattin Demirtaş tahliye mi olacak? Selahattin Demirtaş serbest mi bırakılacak? Selahattin Demirtaş tahliyesine dair sıcak gelişmeler haberimizde!
Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın hukuki durumuna ilişkin belirsizlik, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen ve kısa süre önce kesinleşen “özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali” kararının ardından Türkiye kamuoyunun en önemli gündem maddelerinden biri haline gelmiştir. AİHM Büyük Dairesi’nin Türkiye’nin itirazını reddetmesiyle nihai nitelik kazanan bu kararın ardından, Demirtaş’ın avukatları tarafından yapılan tahliye başvurusu, gözlerin bir kez daha yargı sürecine çevrilmesine neden olmuştur.
Söz konusu tahliye talebi, dosyanın şu anda bulunduğu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi tarafından titizlikle incelenmekte olup, AİHM kararının mahkemeye resmi olarak tebliğ edilmesinin ardından nihai bir değerlendirme yapılması beklenmektedir. Ancak Demirtaş’ın hukuki statüsünün “tutuklu” yerine “hükümlü” olmasından kaynaklanan karmaşık durum, AİHM kararının iç hukuka nasıl yansıtılacağı konusunda önemli bir tartışma yaratmakta ve tahliye sürecinin seyrini doğrudan etkilemektedir. Yerel mahkemenin, uluslararası bir mahkeme kararını, kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü bulunan bir dosya özelinde nasıl yorumlayacağı, sürecin kilit noktasını oluşturmaktadır.
Adalet Bakanı Tunç’tan Sürece İlişkin Değerlendirme
Konuyla ilgili kamuoyunun yakından takip ettiği açıklamalarda bulunan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Selahattin Demirtaş hakkındaki hukuki sürecin tamamen bağımsız yargı mercilerinin takdirinde olduğunu vurgulayarak, nihai kararın mahkeme tarafından verileceğinin altını çizmiştir. Bakan Tunç, AİHM kararlarının Türkiye’deki uygulama süreçlerine dair detaylı bilgiler sunarken, Demirtaş’ın durumuyla ilgili değerlendirmelerin yargısal bir faaliyet olduğunu belirtmiştir.
Selahattin Demirtaş hakkındaki AİHM kararı değerlendirilecek. Şimdi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin tek kararı değil bu biliyorsunuz. Yani Öcalan kararı da var geçmişte, Kavala kararı da var. Bakanlar Komitesi’nde görüşmeleri devam edenler de var. Burada Demirtaş ile ilgili dava Kobani Davası. Hepinizin bildiği gibi, Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 16 Mayıs 2024 tarihinde Demirtaş ve arkadaşları mahkum olmuştu. Bir kısım sanıklar süreli hapis cezaları ve beraatler de almıştı. Kobani olaylarının azmettiricisi olarak açılan dava 22. Ağır Ceza Mahkemesinde sonuçlanmıştı. Şimdi bu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinde görülüyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali yönünde bir kararı var. Tutuklamaya yönelik ihlaller nedeniyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sözleşmesi’nin 5. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle yapılan başvuruyu AİHM 2. Dairesi ihlal kararı verdi. Bu kararın Büyük Daireye taşınması talebi reddedildi ve daire kararı bu anlamıyla kesinleşti. Daire kararı şu anda Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi tarafından değerlendirilecek.
Türkiye’nin AİHM kararlarına uyma oranı yüzde 91. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uymayan bir ülkeyiz şeklinde bir genelleme doğru değil. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf ülkelerin kararlara uyma ortalaması yüzde 79. Türkiye’nin uyma oranı ise yüzde 91.
İlk dereceden hüküm verildi, bu hüküm istinafta hükümözlü olarak devam ediyor. Dolayısıyla buradaki değerlendirme şu anda mahkemenin önünde. Mahkeme ne karar verecek, hep beraber bekleyeceğiz.
Bakan Tunç’un bu ifadeleri, yürütmenin yargı sürecine herhangi bir müdahalede bulunmayacağı ve kararın tamamen hukuki bir çerçevede, ilgili mahkemenin yapacağı değerlendirmeler sonucunda şekilleneceği mesajını net bir biçimde ortaya koymaktadır.
Demirtaş’ın Mahkumiyetine Giden Hukuki Süreç
Selahattin Demirtaş’ın yargılanmasına ve mahkumiyetine neden olan süreç, kamuoyunda Kobani olayları olarak bilinen ve 6-8 Ekim 2014 tarihlerinde meydana gelen şiddet eylemleriyle bağlantılıdır. Bu olaylar sırasında çok sayıda vatandaşın hayatını kaybetmesi ve ciddi kamu zararlarının oluşması üzerine başlatılan soruşturmalar neticesinde Demirtaş, 2016 yılında tutuklanmıştır. Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yürütülen uzun yargılama süreci, 16 Mayıs 2024 tarihinde karara bağlanmış ve Demirtaş, “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım”, “suç işlemeye tahrik” ile “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik” gibi suçlamalar neticesinde toplamda 42 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Demirtaş’ın uzun tutukluluk süresini gerekçe göstererek AİHM’e yaptığı başvuru sonucunda mahkeme, Türkiye’nin çeşitli ihlallerde bulunduğuna ve tutukluluğun siyasi amaçlar taşıdığına hükmetmiş, bu karar Türkiye’nin itirazının reddedilmesiyle kesinlik kazanmıştır.
AİHM’in kesinleşen bu ihlal kararının ardından Demirtaş’ın avukatlarının yaptığı tahliye başvurusu, dosyanın incelenmekte olduğu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi’nin gündeminde yer almakta olup, mahkemenin vereceği karar tüm kamuoyu tarafından merakla beklenmektedir.
